Mirasın reddi: Borçlu bir mirastan nasıl kurtulunur?
Mirasçılar, miras bırakanın borçlarından sorumlu olmamak için mirası üç ay içinde sulh hukuk mahkemesine başvurarak reddedebilir.
Türk hukukunda mirasçılar, miras bırakanın malvarlığıyla birlikte borçlarını da kural olarak devralır. Borçları mal varlığından fazla olan bir mirası kabul eden mirasçı, bu borçlardan kişisel olarak sorumlu olabilir. Kanun, bu sonuçtan kaçınmak için mirasçılara mirası reddetme hakkı tanır.
Özetle
- Ret süresi üç aydır.
- Ret beyanı, sulh hukuk mahkemesine yapılır ve kayıtsız şartsız olmalıdır.
- Süre içinde reddetmeyen ya da terekeye el atan mirasçı, mirası kabul etmiş sayılır.
Kimler mirası reddedebilir?
Yasal ve atanmış mirasçılar mirası reddedebilir.
Yasal ve atanmış mirasçılar mirası reddedebilirler.
Türk Medeni Kanunu · Madde 605/1
Süre ne zaman başlar?
Ret süresi üç aydır ve başlangıcı mirasçının türüne göre değişir:
| Mirasçı | Sürenin başlangıcı |
|---|---|
| Yasal mirasçılar | Miras bırakanın ölümünü öğrendikleri tarih (daha sonra mirasçı olduklarını öğrenmişlerse o tarih) |
| Atanmış mirasçılar | Miras bırakanın tasarrufunun kendilerine resmen bildirildiği tarih |
Haklı sebeplerin varlığı hâlinde sulh hâkimi bu süreyi uzatabilir ya da yeni bir süre verebilir.
Ret nasıl yapılır?
Ret, miras bırakanın son yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesine sözlü veya yazılı beyanla yapılır. Uygulamada bu başvuru “mirasın reddi davası” olarak adlandırılsa da çekişmesiz yargı işidir ve karşı taraf gösterilmez. Ret beyanının kayıtsız ve şartsız olması gerekir; “borçlar şu tutarı aşarsa reddediyorum” gibi şartlı beyanlar geçersizdir.
Mahkeme, ret beyanını tutanağa geçirir ve bir kütüğe kaydeder. Ret beyanını içeren belgenin bir örneği başvurana verilir. Bu belge, ileride alacaklılara karşı ret yapıldığının ispatında kullanılır.
Ret hakkının kaybedilmesi
Aşağıdaki durumlarda mirasçı mirası kabul etmiş sayılır ve artık reddedemez:
- Üç aylık süre içinde ret beyanında bulunmamak,
- Süre dolmadan önce terekeye el atmak; örneğin miras kalan aracı satmak, banka hesabındaki parayı çekmek, taşınmazı kiraya vermek,
- Olağan yönetim işlemleri dışında terekeye ait işlemler yapmak,
- Tereke mallarını gizlemek veya kendine mal etmek.
Terekenin korunması için zorunlu olan basit yönetim işlemleri ise ret hakkını ortadan kaldırmaz.
Hükmen ret: Tereke açıkça borca batıksa
Miras bırakanın ölüm tarihinde ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise miras reddedilmiş sayılır. Bu durumda mirasçının ayrıca ret beyanında bulunmasına gerek yoktur. Ancak alacaklılar mirasçıya başvurduğunda, terekenin borca batık olduğunun mahkemede tespit ettirilmesi gerekebilir. Bu tespit davası, üç aylık süreye bağlı değildir.
Reddedilen pay kime geçer?
Yasal mirasçılardan birinin reddettiği pay, miras bırakan ondan önce ölmüş gibi o mirasçının altsoyuna geçer. En yakın yasal mirasçıların tamamı mirası reddederse tereke sulh mahkemesince iflas hükümlerine göre tasfiye edilir. Bu nedenle ret kararı veren mirasçıların, çocuklarının da aynı şekilde mirası reddetmesi gerekip gerekmediğini değerlendirmeleri önemlidir.
Alternatif: Resmî defter tutulması
Terekenin borçlu olup olmadığından emin olunamıyorsa, ret yerine sulh mahkemesinden resmî defter tutulması istenebilir. Böylece terekenin aktif ve pasifi resmî olarak ortaya konur ve mirasçı, sonucu gördükten sonra kararını verebilir.
Bir hata ya da eksik mi gördünüz?
Görüş ve düzeltmelerinizi e-posta ile iletebilirsiniz.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Mevzuat ve içtihatlar değişebilir; somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.