Aday Sürücülük Nedir? Yeni Sürücüler İçin İki Yıllık Deneme Süresi
Ehliyeti ilk kez alanlar iki yıl aday sürücü sayılıyor. 0,20 promil sınırı, 75 ceza puanı, ehliyetin iptal edildiği hâller ve yeniden belge alma şartları.
Sürücü belgesini ilk kez alanlar için 2026 yılında önemli bir değişiklik yürürlüğe girdi. 7590 sayılı Kanun’la 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nda yapılan değişiklikle, yeni sürücüler belgenin verildiği tarihten itibaren iki yıl boyunca aday sürücü sayılıyor ve bu süre içinde diğer sürücülere göre çok daha sıkı kurallara tabi oluyor. Bu yazıda kimlerin aday sürücü sayıldığını, hangi hâllerde belgenin iptal edildiğini ve iptalin sonuçlarını açıklıyoruz.
Özetle
- Sürücü belgesini ilk kez alanlar ile belgesi iptal edildikten sonra yeniden alanlar, belgenin verildiği tarihten itibaren iki yıl aday sürücü sayılır.
- Aday sürücü için alkol sınırı, araç türü fark etmeksizin 0,20 promildir.
- Adaylık süresinde 75 ceza puanının aşılması, belgenin geçici olarak geri alınmasını gerektiren bir ihlal ya da belirli kuralların üç kez ihlali belgenin iptaline yol açar.
- İptal edilen belge geri verilmez; yeniden belge almak için sürücü kursu ve sınavlar baştan tamamlanır ve iki yıllık adaylık yeniden başlar.
Aday sürücü kimdir?
Kanuna göre aşağıdaki kişiler, sürücü belgesinin verildiği tarihten itibaren iki yıl süreyle aday sürücü olarak kabul edilir:
- Sürücü belgesini ilk kez alanlar,
- Sürücü belgesi iptal edildikten sonra yeniden almaya hak kazananlar.
Adaylık süresi, belgenin verildiği tarihte başlar ve iki yılın dolmasıyla kendiliğinden sona erer. Bu süre için ayrıca bir sınava girilmesi ya da başvuru yapılması gerekmez.
Hangi hâllerde belge iptal edilir?
Adaylık süresi içinde aşağıdaki durumlardan birinin gerçekleşmesi hâlinde aday sürücünün belgesi, diğer sürücülerde olduğu gibi geçici olarak geri alınmaz, iptal edilir:
- Karayolları Trafik Kanunu kapsamında sürücü belgesinin geçici olarak geri alınmasını gerektiren bir ihlal yapılması,
- Adaylık süresinde 75 ceza puanının aşılması,
- Araç türü fark etmeksizin 0,20 promilin üzerinde alkollü araç kullanılması,
- Dönüş kuralları, yaya geçitlerinde yayalara ilk geçiş hakkı ve emniyet kemeri, kask gibi koruma tertibatı kurallarından herhangi birinin üç kez ihlal edilmesi.
Diğer sürücülerle karşılaştırma
| Konu | Aday sürücü | Diğer sürücüler |
|---|---|---|
| Alkol sınırı | 0,20 promil (araç ayrımı yok) | Hususi araçta 0,50 promil |
| Ceza puanı sınırı | 75 puanın aşılması iptal sebebi | 100 puanda belge geçici olarak geri alınır |
| Sonuç | Belge iptal edilir | Belge kural olarak geçici olarak geri alınır |
İptalin sonuçları ve yeniden belge almak
İptal, geçici geri almadan çok daha ağır bir sonuçtur. İptal edilen belge süre dolunca iade edilmez; kişinin sürücü belgesini yeniden edinmesi gerekir. Bunun için:
- Sürücü kursu eğitimine yeniden katılmak ve ilgili sınavlarda başarılı olmak,
- Psikoteknik değerlendirme ve psikiyatri muayenesi sonucunda araç kullanmasına engel bir durum bulunmadığını belgelemek,
- Trafik idari para cezalarının tamamını ödemiş olmak ve varsa bekleme sürelerini tamamlamak gerekir.
Yeniden alınan belgeyle birlikte iki yıllık adaylık süresi de baştan başlar.
İptal kararına karşı başvuru yolları
Sürücü belgesinin iptali bir idari işlemdir. Bu işleme karşı, tebliğden itibaren genel kural olarak 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. İptale dayanak olan trafik idari para cezalarına ise Kabahatler Kanunu uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurularak itiraz edilebilir.
Uygulamada dikkat edilmesi gerekenler
- Düzenleme 31 Temmuz 2026’da yürürlüğe girmiştir. Bu tarihten önce gerçekleşen ihlallerde, ihlal tarihinde yürürlükte olan hükümler dikkate alınmalıdır.
- Adaylık süresi boyunca ceza puanınızı e-Devlet üzerinden düzenli olarak takip etmeniz, 75 puan sınırına yaklaşıp yaklaşmadığınızı görmenizi sağlar.
- Aday sürücüler için alkol sınırı pratikte çok düşüktür; alkol aldıktan sonra araç kullanılmaması en güvenli yoldur.
Dayanak: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu Ek Madde 17 (7590 sayılı Kanun ile değişik, RG 31.07.2026); 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu md. 7; 5326 sayılı Kabahatler Kanunu md. 27.
Bir hata ya da eksik mi gördünüz?
Görüş ve düzeltmelerinizi e-posta ile iletebilirsiniz.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Mevzuat ve içtihatlar değişebilir; somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.